بیر گون بیر کیشینین ده وه سی اولورموش ، اوزی اوزینه دئییر کی :

- بو ده وه منیم چوخ زحمتیمی چکیب . ائو ین هر ایشین من بو ده وه نین شوتونا گورموشم . قوی گئدیم اونونلا حالاللاشیم ، بلکه منی باغیشلیا .

بئله لیکله کیشی دوروب گئدیر ده وه نین یانینا و اونا دئییر کی :

- آی منیم ده وه م ، من سنی چوخ اینجیتمیشم . سنه شاللاخ وورموشام ، سنون بئلو وه آرتیق یوک قویموشام ، سویوخدا شاخدادا سنده ن ایش چکمیشم ، ایندی ده سنده ن ایستییره م کی منی حالال ائلیه سن . منی باغیشلا .

ده وه دئییر :

- آی منیم صاحیبیم ، سن منیم بئلیمه تاوانیمدان آرتیق یوک چاتیبسان . دوزدی . اما حالالون اولسون .

سن منی سویوخدا وشاختادا مجبور ائدیبسن یوکلرو داشیام ، حالالون اولسون .

سن منیم بوینوما شاللاق ووروبسان ، حالالون اولسون .

سن منی نئچه گون آج سوسوز ساخلاییبسان ، اودا حالالون اولسون .

اما منه بیر ظلم ائدیبسن کی منده ن ایسته مه اونی سنه حالال ائلیه م .

کیشی سوروشور :

او نمه نه دی . من سنه نه ائله میشم کی حالال ائلیه بیلمیرسن ؟

 ده وه دئییر :

اوکی منیم افساریمی ائشه گین قویروغونا باغلاییب اونون دالینجاخ چکیردون ها 

 اونی سنه حالال ائله میه جاغام !!!

بسمه تعالی

مقاله حاضر سعی دارد تا با توجه به نزدیکی انتخابات ریاست جمهوری دهم ، در سه مقوله فرهنگی ، اقتصادی و سیاسی به واکاری کارنامه دولت نهم به ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد پرداخته و با آسیب شناسی مقوله های فوق ، ضمایر آگاه را به سمت انتخاب فردی اصلح در انتخابات آتی ریاست جمهوری رهنمون کند .

1)     کارنامه فرهنگی دولت احمدی نژاد :

از آنجا که انقلاب اسلامی ایران یک انقلاب بیشتر فرهنگی بود لذا مقوله فرهنگ تبدیل به یکی از مهمترین دغدغه های فکری و کاری هر یک از دولت های بعدی شد . به طوری که دولت های به قدرت رسیده به فراخور خود دارای سیاست و سازوکارهای فرهنگی لازم بوده و از برنامه ریزی لازم نیز در جهت عملیاتی کردن سیاست های فرهنگی خود برخوردار بودند . و حوزه های فکری کشور را نیز در مسیر باز تولید و تبیین اندیشه های فرهنگی مورد نیاز جامعه اسلامی و همسو با انقلاب اسلامی به تلاش و فعالیت سوق داده و توانسته بودند تغییرات بنیادی زیادی را در کلیه مراکز آموزشی و دانشگاهی و رسانه ای ایجاد نمایند . به طوری که جامعه غرب زده و شاه محور قبلی را به جامعه اسلامی و ولایت محور کنونی تبدیل ، و اهمیت مردم را در حوزه های تصمیم گیری به مراتب افزایش دهند و سازوکارهایی به وجود آوردند که طی آن تغییرات گسترده ای در فرهنگ غیر اسلامی حاکم ، بر مبنای ایده ها و اندیشه های اسلامی به وجود آمد و طی چند دوره کاری ، تفکرات اسلامی و شیعی جای فرهنگ قبلی حاکم را گرفت و جامعه جدیدی به وجود آمد که در آن ارزش هایی چون نماز ، ایثار ، شهادت ، حجاب و آزادی جای می و میخانه و رقص و هوچی گری و شاه را گرفت و چهره فرهنگی جامعه به چهره ای کاملاً دگرگون شده تبدیل شد و اینها ممکن نبود مگر بر اساس فهم و درک و سیاست فرهنگی دولت ها و بر اساس برنامه ریزی های به عمل آمده در چارچوب همان فهم و سیاست فرهنگی تبیین شده .

حال اگر بخواهیم بر این اساس نگاهی به کارنامه فرهنگی دولت نهم بیاندازیم ، حتی یک سطر هم کار فرهنگی مشاهده نمیکنیم . چرا که در دولت نهم با مجموعه تفکرات به شدت پراکنده و بی نسبت باهم مواجه ایم که اگر بخواهیم تعریف های فرهنگی مسئولان دولت نهم را مقایسه کنیم به مفاهیم متفاوتی برخورد می کنیم که هیچ نسبتی با هم ندارند و هر کدام مقوله مجزایی محسوب می شوند . در حالیکه مسئولان فرهنگی هر دولت باید با تبیین سیاست های فرهنگی و اتخاذ موضع واحد  در مقوله فرهنگ ، عرصه مسئولیت اجرایی را با برنامه ریزی و تعیین چارچوبهای کاری ، به سمت تثبیت سیاست های تبیین شده سوق داده و تغییرات مورد نظر فرهنگی را در جامعه به وجود آورند و با حرکت هماهنگ در عرصه های آموزش و پرورش ، مطبوعات و دانشگاهها ، تأثیرات سیاست خود را در حوزه فرهنگ به نمایش گذارند . ولی با کمال تأسف می بینیم که در دولت نهم هیچگونه الگوی فرهنگی تعریف شده ای وجود ندارد و دولت با عدم درک روشن از مقوله فرهنگ و نگاه جنبی به آن ، هیچ گونه اولویتی نیز برای آن قایل نیست . به طوری که در میان مصوبه های متعدد عمرانی ، حتی یک مصوبه خالص فرهنگی نیز در کارنامه خود ارائه نکرده است ، و با تبدیل عرصه قدرت به کار تئوریک - که اصولاً درحوزه کاری مراکز دانشگاهی و فکری جامعه است - بجای ارائه الگوی متناسب فرهنگی و انجام سیاست گذاری در چارچوب الگوی مذکور ، به کلی گویی و ارائه تصویر مبهم از فرهنگ پرداخته و با سپردن سکانهای فرهنگی کشور به مسئولان فاقد فهم و برنامه فرهنگی ، خواسته و ناخواسته بزرگترین اجحاف را در این حوزه مهم مرتکب گردیده است . به طوری که اکثر شخصیت های فرهنگی و هنرمندان و صاحب نظران کشور ، نگرانی های خود را به کرات بیان و از نبود سیاست ها و برنامه های فرهنگی متناسب با نیاز جامعه گلایه کرده اند ولی هیچ گوش شنوایی    نیافته اند که به دغدغه های آنها گوش فرا دهد . به طوری که در دولت آقای خاتمی هیچگونه اختلاف نظری بین رئیس دولت و مسئولان فرهنگی در مقوله فرهنگ وجود نداشت و براساس یک حرکت هماهنگ به موفقیت های غیر قابل کتمانی در عرصه های آموزش و پرورش و مطبوعات و دانشگاهها نایل و تأثیرات عمیقی بر فرهنگ کشور باقی گذاردند چرا که همه نهادهای فرهنگی کشور بر اساس فهم و برنامه فرهنگی واحد ، به سمتی می رفتند که فضای فرهنگی کشور هر روز به الگوی تعریف شده نزدیکتر می شد و مسئولان دولت با فهم فرهنگی خود ، به مقوله فرهنگ اولویت قایل و با اتخاذ استراتژی و تاکتیک لازم جامعه را به سمت اولویت تعیین شده فرهنگی سوق می دادند .     در حالیکه در دولت نهم ، نه فهم فرهنگی وجود دارد و نه بر این اساس به فرهنگ اولویتی قایلند و نه اینکه به دلیل نبود استراتژی فرهنگی ، حرکت مثبت و به خصوصی هم در این چهار سال از خود نشان داده اند .

2)     کارنامه اقتصادی دولت احمدی نژاد :

به جرأت می توان گفت که حوزه اقتصادی دولت احمدی نژاد ، ضعیف ترین و فاجعه بارترین حوزه کاری در میان تمام دولتهای 30 سال گذشته کشور است به طوری که 270 میلیارد دلار درآمد نفتی هزینه شده در عرض چهار سال گذشته به اندازه ثلث تمام در آمدهای نفتی گذشته بوده و عملاً دستاورد قابل دفاعی از خود نداشته است و افزایش روز افزون فاکتورهایی مثل گرانی های لجام  گسیخته ، بیکاری ، تورم ، نقدینگی و نیز کاهش ارزش پول ملی به همراه کند شدن روند تولید ، نشان از ناتوانی دولت احمدی نژاد در کنترل اقتصاد کشور دارد . مشکلاتی که چهار سال ماضی نه تنها به سامانی نرسیدند بلکه فربه تر شدند و به مشکلات دولت های آتی اضافه گردیدند .

در بیان علل و عوامل بروز مشکلات عدیده اقتصادی مذکور می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

1 – فقدان مدیریت بحران به علت کنار گذاشته شدن کارشناسان مجرب و مدیران دلسوز و بکارگیری مدیران جوان و بی تجربه در رأس بنگاههای مهم اقتصادی و ایجاد تغییرات گسترده و انقلاب گونه در همه ارکان مدیریتی کشور و عدم استفاده از دیدگاهها و راهنمایی های ارزشمند دولتمردان و مسئولان پیشین نظام وحذف صاحبنظران و اندیشمندان تأثیرگذار .

2 – عدم مسئولیت پذیری دولت در برخورد با شرایط نامساعد اقتصادی و طفره رفتن از زیر بار مسئولیت نسنجیده اقتصادی دولت ، و مقصر دانستن نهادهای مالی و بنگاههای خصوصی در ایجاد فشار اقتصادی .

3 – نداشتن اعتماد به نفس لازم در برخورد با معضلات و مشکلات اقتصادی و اتخاذ تصمیمات عجولانه و غیر کارشناسی .

4 – انکار اقدامات و خدمات انجام گرفته شده در دولت های قبلی و تلاش خود محورانه برای پایه ریزی تئوریهای جدید اقتصادی .

5 – حمایت بی وقفه تریبونهای پرقدرت رسانه ای از اقدامات شعاری و ناصواب اقتصادی دولت و نبود تریبون لازم در دست منتقدان .

6 – اعتقاد و اعتماد بیش از حد به برداشتهای و استنباط های شخصی از وضعیت اقتصادی کشور و بی اعتمادی به همه فعالان عرصه اقتصادی و تعویضهای مکرر مدیران و وزیران اقتصادی دولت خود به بهانه عدم هماهنگی با منویات رئیس دولت .

7 – خود محوری در تصمیمات ریز و درشت اقتصادی و بی توجهی به نظرات همکاران و اتخاذ تصمیمات مکرر غیر کارشناسی در حوزه هایی که تأثیر مستقیم بر اقتصاد کشور داشت . مانند تعیین نرخ سود بانکی ، تغییر ساعت کاری بانکها ، عدم تغییر ساعت رسمی کشور ، انحلال سازمان مدیریت و برنامه ریزی و ادغام آن در استانداریها ، دستورات انقلابی در برکناری و جایگزینی سریع هیئت مدیره های مختلف بنگاههای دولتی ،اقتصادی و موارد مشابه .

8 – ایراد اتهام به منتقدان اقتصادی و نسبت دادن ضعف های عدیده اقتصادی خود به قدرت های مخالف و باندها و مفسدان اقتصادی و مافیاهایی که تاکنون به مردم معرفی نشده اند .

و موارد بسیار دیگری که عواقبی جزدرجا زدن و عدم تحرک چرخه های اقتصادی و تولیدی کشوروافزایش فشارهای اقتصادی بر دوش مردم ایران نداشته است . به طوری که بر اساس آمارهای منتشره از سوی بانک مرکزی نرخ تورم به 25 % رسیده و عملکرد اقتصادی دولت 250 % از برنامه چهارم توسعه انحراف داشته اشت ، و نیز حجم نقدینگی موجود در جامعه نیز به سه برابر خود افزایش یافته است .

وابستگی هزینه های جاری دولت به درآمدهای نفتی که بر اساس برنامه چهارم توسعه باید سالانه 10% کم می شد حدود 50 الی 60 درصد افزایش داشته و حدود 80 الی 90 % از حکم « کاهش وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی » که در برنامه چهارم تأکید شده است انحراف نشان میدهد .

همه اینها نمونه هایی از ناتوانی های بی شمار اقتصادی دولت نهم به ریاست احمدی نژاد است که به تناوب و بارها توسط نخبه ها و صاحب نظران اقتصادی مطرح و تذکر داده شده است اما پاسخ رئیس محترم دولت این بوده است که « من خودم یک نخبه ام » .

3 )  کارنامه سیاسی دولت احمدی نژاد :

در عرصه سیاست خارجی ، کارنامه دولت نهم چیزی بهتر از حوزه های دیگر نیست . آقای احمد نژاد بعد از رسیدن به ریاست جمهوری ایران ، تمام دستاوردهای تنش زدایی سالهای دوره ریاست جمهوری هاشمی و خاتمی را تماماً بر باد داد و با اتخاذ شیوه تهاجمی در رفتارها و سیاست های خود ، هر چه کشور دوست و یا تأثیر گذار جهانی بود را از اطراف ایران پراند و روابط دوستانه و سفرهای دو جانبه ایران ، خلاصه شد در ونزوئلا و ارمنستان و چند کشور بی خاصیت آفریقایی ، و هیچ دولت و کشور تأثیر گذاری در دنیا دیده نشد که به ریاست جمهوری دعوتنامه ارسال و به میزبانی ایشان افتخار کند . و هر کجای دنیا هم که نشستی ترتیب داده شد این کشورهای بی خاصیت آفریقایی بودند که پای منبراحمدی نژاد نشسته و گوش جان به بیانات انقلابی ایشان سپردند . کشورهایی که در مناسبات بین المللی نه سر پیاز شمرده می شوند و نه ته آن ، و داشتن ارتباط دوستانه و دیپلماتیک با آنها نیز هیچ نتیجه ای بجز اتلاف وقت سیاسی و دلارهای بی زبان نفتی درپی نداشته است .

رئیس محترم جمهوری در طول 4 سال گذشته ، دست روی مسائلی گذاشتند که برآیند آن صدور قطعنامه های مکرر از طرف شواری امنیت سازمان ملل در محکومیت ایران و زیر سؤال رفتن منافع کلان ملی بود . مسائلی که هیچگونه فایده و دستاوردی برای ایران به همراه نیاورد.

من نمی دانم ایشان چقدر اصرار دارند که در هر محفل و نشستی که حضور پیدا می کنند ، بحث را به اسرائیل و آمریکا کشانده و هر چه می خواهند به آنها می تازند ، بدون اینکه به هزینه های ملی آن توجهی کنند . البته لازم به ذکر می دانم که اسرائیل واقعاً بزرگترین مشکل جهان اسلام است و این دولت صهیونیستی که بر اساس آموزه های نژادپرستانه تورات و تلمود بنیانگذاری شده است ، هیچ ابایی از به مسلخ کشیدن مسلمانان ندارد و اگر هر از چندی تشری نبینند ، کسی جلودارشان نیست ، ولی بحث اینجاست که هر سخن جایی دارد و هر نکته مکانی دارد .

به یاد بیاوریم روزی را که اسرائیل غزه مظلوم را می کوبید و دستگاه دیپلماسی ایران خودش را به آب و آتش می زد تا شاید کاری برای مردم بیچاره فلسطین بکند ، ولی متأسفانه هر موضعی که ایران اتخاذ کرد از منظر موضع ضدیت ایرانیان با اسرائیل مورد توجه قرار گرفت و کشورهای تأثیر گذار دنیا ، اهمیت چندانی به سر و صداهای دستگاه دیپلماسی ایران نشان ندادند . ولی نخست وزیر ترکیه در یک زمان و مکان مناسب و تنها با 10 دقیقه سخنرانی کارآمد ، افکار عمومی دنیا را با واقعیت های جنگ غزه آشنا و مظلومیت فلسطین را به گوش جهانیان رساند ، کاری که همه دیپلماسی ایران موفق به انجام آن نشده بود .

من نمی گویم اسرائیل را نکوبیم . بلکه اتفاقاً معتقدم که نباید فرصت نفس کشیدن هم به آنها بدهیم ، اما با لحاظ کردن منافع ملی و بصورت نهان و زیرکانه . نه اینکه موضعی اتخاذ نماییم که بیش از آنکه بیانگر مظلومیت فلسطین باشد ، به مدرک معتبری برای نشان دادن عمق دشمنی ملت ایران با اسرائیل تبدیل شود .

وقتی آقای احمدی نژاد در سخنرانی خود ، صراحتاً از نابودی اسرائیل سخن می گوید ، معلوم است که دشمن از تمام ظرفیتهای خود برای ضربه زدن و جلوگیری از توسعه برنامه های هسته ای ما استفاده خواهد کرد .

وقتی دشمنت را نمی توانی بکشی ، او را زخمی نکن .  

متأسفانه دولت نهم هیچگونه توجهی به هزینه های از دست رفته ملت ایران در قبال برخی مواضع نسنجیده خود نداشته است . و هر چه توانسته است از منافع ملی هزینه کرده است تا در نهایت شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه های مکرربه ضررایران صادر ، و دنیا نیز بیشتر ازآنکه با مظلومیت فلسطین آشنا شوند با خصومت و دشمنی عمیق ایران با اسرائیل آشنا شده است . و نتیجه آنکه در کنفراس چند روز پیش ضد نژادپرستی دوربان 2 عده ای آقای احمدی نژاد را که اتفاقاً بسیار هم متین و مسلط سخنرانی می کرد به گوجه فرنگی بستند و عده ای دیگر هم که نمایندگان ارشد کشورهای تأثیر گذار دنیا بودند در وسط سخنرانی ایشان از جلسه بیرون رفتند ، آنهم در حالیکه مشتهای خود را به رئیس جمهور ایران گره کرده بودند .

فاجعه بارتر از همه اینها ، پیش نویس قطعنامه پایانی کنفرانس است که بر خلاف مواضع دکتر احمدی نژاد که تلاش کرد سیاستهای آمریکا و اسرائیل را محکوم و نژادپرست بودن رژیم صهیونیستی را تبیین نماید ، بدون اشاره به اقدامات نژادپرستانه اسرائیل که مهمترین محور قطعنامه قبلی بود مورد تصویب قرار گرفت ومحکومیت اقدامات نژادپرستانه اسرائیل در فلسطین به طوری کلی ازپیش نویس قطعنامه پایانی کنفرانس دوم حذف شد . و موضوع بحث برانگیز هولوکاست تایید و به امضای هیات ایرانی هم رسانده شد .

پیام این کار جهانیان چیست ؟ آیا جز این است که ایران را در این کنفرانس بازی دادند ؟ وآیا جز این است که کشورهای دنیا که نمایندگان آنها ، تمام سخنرانی آقای احمدی نژاد را شنیده و کف مرتب هم برایش زده بودند ، اهمیتی به موضع سیاسی ایران نداده و با تنظیم قطعنامه مذکور، دوربان 2 را به محلی برای پیروزی دیپلماسی اسراییل تبدیل نمودند ؟  

علی ایحال به نظر می رسد که موضع دولت در بعد سیاست خارجی بسیار ساده لوحانه و عاری از هرگونه زیرکی سیاسی است که با وجود تلاش شبانه روزی و صرف هزینه ای بسیار ، دستاور چندانی به همراه نداشته است ، بطوریکه می توان علل و عوامل ضعف های سیاست خارجی دولت آقای احمدی نژاد را به شرح ذیل دسته بندی کرد .

1 - عدم تعامل احمدی نژاد با کشورها و دولت های تأثیر گذار دنیا و منطقه .

2  - عدم  استفاده احمدی نژاد از نیروهای کارآمد و ماهر در عرصه سیاست خارجی و عدم بهره برداری از مشاوره سیاست مداران مجرب .

3 – عدم توازن احمد نژاد در اتخاذ سیاست های مؤثر خارجی

4 – کم اعتقادی احمد نژاد به دیپلماسی فعال در سطح بین الملل .

5 – محدود کردن سطح روابط ایرا ن با کشورهای دیگر و نبود سفرهای دو جانبه رسمی به کشورهای مهم منطقه و جهان

6 – بر باد دادن سیاستهای تنش زدایی دولت های قبلی و اتخاذ سیاست تهاجمی از سوی احمد نژاد .

هر چند که در بعد سیاست داخلی و از آنجا که به ما آذربایجانیها مربوط است نیز اهانت تحقیر آمیز روزنامه دولتی ایران و متعاقب آن برخورد خشن دولت ایشان با تظاهرکنندگان و معترضان اهانت دیده و تحقیر شده ، از روزهای فراموش نشدنی تاریخ ایران است .

مردم نجیب و اصیل آذربایجان که هم توهین دیده و هم کتک خورده بودند ، در حسرت یک غذرخواهی خشک و خالی اقای احمدی نژاد سوختند و دم بر نیاوردند .

یادمان باشد که هدایت کشتی طوفان زده ایران ، نیازمند نا خدای طوفان دیده ای به قامت مهندس میر حسین موسوی است .

بیر گون بیر شاه زیندانلیلارین اوچون وئریر سربازین بیرینه دئییر :

- بونلار یامان پیس ایی وئریرلر ، آپار حاماما یویونسونلار گوتور گتیر .

سرباز اونلاری آپاریر حاماما ، قئیدیب گلنده زیندانلیلارین بیری سربازین الینده ن قورتاریب قاچیر .

سرباز اونلارین ایکیسی لن گلیر شاهین یانینا .

شاه سوروشور :

- به بونلارین بیری نئجه اولدی ؟

سرباز دئییر :

- باشون ساغ اولسون شاه ، اونلارین بیری چیرکه چیخدی !!!

بیر گون بیر کیشینین ده وه سی ایتمیش ایمیش ،  بیرینه راست گلیب گوله گوله سوروشور :

- آی قارداش منیم ده وه م ایتیب ، اونی گورمه میسن ؟

او کیشی دئییر :

- سن گولور سن . ده وه سی ایتن آداما اوخشامیر سان .

دئییر :

- گومانیم بو تپه نین دالینا گئدیر ، یوخسا آغلاماغیمی گور مه میسن !!!

بیر گون بیر نفر بیر خانین قوناقی ایمیش .

گئجه اولور خان قوناقا دئییر:

ـ گئجه نی قالاجاقسان یوخسا گئدمه لیسن؟

قوناق دئییر :

ـ یوخ قالاجاغام .

خان قوناقین یانینا بیر خانیم یوللاییر و بئله لیکله قوناق گئجه نی او خانیملان سحره چاتدیریر .

صاباح آخشام گینه ده خان قوناقدان سوروشور :

ـ بو گئجه ده بورداسان ، یوخسا گئدمه ک ایستییر سن ؟

قوناق دئییر :

ـ یوخ خان ، بو گئجه ده قالماق ایستییرم.

خان گینه ده قوناقین یانینا باشقا بیر خانیم یوللاییر و قوناق او گئجه نیده او خانیملان سحره چاتدیریر .

صاباحلاری آخشام خان گورور قوناق گئدمه ییب . اوزون چئوریب قوناقا ساری  دئییر :

ـ ائله بیل گینه ده قالماق ایستییر سن ؟

قونان دئییر :

ـ باشون ساغ اولسون خان ، بعلی ایستییرم قالام .

بو دفعه خان باش چوبانی قوناقین یانینا یوللاییر .

سحر تئزده ن قوناق پسه پوسه سین گوتوروب کندده ن چیخماق ایستییرمیش کی یاری یولدا کندیلرین بیری سی اونا راست گلیب سوروشور :

ـ آی قوناق بیزیم کندیمیزی نئجه گوردون ؟

قوناق دئییر :

ـ یامان قشنگ کنددی، فتح الله اولماسا !!! 

بیر گون بیر آروادین قیچی چیخمیش ایمیش ، اری اونی گوتوروب آپاریر چیخیخ چینین یانینا.

چیخیخ چی آروادین قیچین قویور دیزینین اوسته و توپوقون اوینادیر کی اونی سالسین یئرینه .

بو حالدا آرواد بیرین بوراخیر .

چیخیخ چی دئییر :

- ای داد ،  گور هارا سینیب هارا سسلنیر !!!

بیر گون بیر تولکی یوواسیندان چیخیر چوله ، گورور یئکه بیر دئوه یوواسینین قاباقیندا یاتیب .

دییر آی بارک الله ، تاپمیشام ، ائله من بونی یی یه بیلسم نئچه گون بسیمدیر .

آما اوزو اوزونه فیکیرلشیر کی ، من نه ائلییم بیریسی گلیب منه شریک چیخماسین .

بیر آز فیکیرله شنده ن سونرا ، دییر :

- یاخشی سی بودور کی من بونی چکیب سالام یووامین ایچینه ، و اوردا یاواش یاواش ، آجدیخجا بونی یی یم .

بئله لیکله ، تولکی قویروغون باغلاییر دئوه نین قویروغونا ، و اوزیله دئوه نی چکیر یوواسینا ساری .

دئوه ده کی یاتمیشمیش ، گورور بیر شی بونون قویروقون ترپه دیر .

تئز یئرینده قالخیب دورور آیاقا .

تولکی کی اوز قویروغون دئوه نین قویروغونا باغلامیشدی ، دئوه قالخاندا ن سونرا، اوزی اشاغا ساللانیب قالیر دئوه نین دالیندا .

او لحظه ده تولکونون دایی سی ، جاناوار ، اوردان کئچیرمیش  . گورور تولکی کله سی اوسته آسلانیب . دییر :

- باجی اوغلی ، خیر اولا ،  گوگده ن  ساللانمیسان ؟

تولکی گورور جاناوارین یانیندا خاراب اولاجاخ ، دییر :

- سوروشما دایی ، بویوک آداملارلا گوت گوته سورتمیشم !!!

بیر گون بیر سید ،  بیر اوشاقی قوزاییب آپاریر چوله .

اوشاقا ده ییرکی ، یات .

اوشاق یاتیر ، اما اوزو اوزونه دییر :

- گئده بیر باخیم گوروم بو یتیمین کی نه بویلوکده دی .

تیز ایاقا دوروب سیده دییر :

ـ اولجه باخیم گوروم نه بویلوکده دی سونرا .

سید عاباسین قالدیریب حاجاتین گوستریر .

اوشاق گورور سیدین یئکه بیر حاجاتی وار .

قاچیب دورور دالدا دییر :

ـ تف ، سنین یوزوه گلسین ، من گور مه سایدیم اونی منه ... !!!

بیر گون بیر اوغلانین ائولنمک گولی ایستیردی ، آنجاک آتاسینا دئمه کده ن چکینیردی .

اونا گوره ده هیچ بیر ایش گورمه ییب ، الین آغدان قارایا وورمادی .

گئجه یاتیشاندا ، آرواد اوزون دونده ردی کیشی یه ، دئدی :

- " آی کیشی ، بو اوغلان الین آغدان قارایا وورماییر ، ائله بیلیرم کی اونون ائولنمک کونلو ایستییر ، بیر ایش گور اونی ائولندیره ک " .

کیشی دئدی :

- " آی آرواد ، آخی نه ایلن اونی ائولندیریم ، بیلیرسن کی الیم بوشدی ، اوندا مجبورام او آلا داناییلان بوز ائشه گی ساتیب اونی ائولندیرم " .

اوغلان دا کی یورقانین آلتیندا باشین باسدیریب ، اوزون یاتمیشدیقا وور موشدی، ائشید دی کی آتاسی ایستییر ائشه گی ساتیب اونی ائولندیر سین . اونا گوره ده صاباحدان باشلادی ایشلمه گه و ائوین هر ایشی واریدیسا ، هامیسین چیرپا چیرپ گوردی .

اوغلانیدا آتاسی کی گوردی او باشلاییب ایشله مه گه ، سوزون یادیندان چیخاردوب ، اوزون بیلمه مه زدیگه ووردی .

بیر نئچه گونده ن سونرا ، اوغلان گوردی ائولنمکده ن یاددان بیر خبر چیخمادی ،  اوزون دونده ردی آناسینا ساری ،  دئدی :

- آنا ، آتام داها ائشه ک ائشه ک دانیشمیر ؟؟!!

قدیم زامان کندلرین بیرینده ، بیر کیشینین شهر یولداشی ، اونلارا قوناق گلمیش ایمیش .

کیشی قوناقین قاباقیندا بیر قویون کسدیریب ، اتین کاباب ائله دیردی ، سوموکلریندن ده آروادا تاپشیردی شاما شوربا پیشیرسین .

قوناقداکی آجمیش ایدی ، هم کابابی یئدی ، همیده شوربانی ، اوستونده نده نئچه دانا چای ایچیب باشین آتیب یاتدی .

گئجه نین بیر عالمینده ، قوناق گوردی قارنینین آغریسیندان یاتا بیلمیر .

" نه ائله ییم ، نئجه اله ییم "  ، دوردی ایاقا الینه آفتابا گوتورسون .

قاپونی آچدی کی چیخسین چوله ، گوردی یئکه بیر کوپه ک قاپینین قاباقیندا یاتیب !! 

شهر اوشاقی ، ایت گورمه میش بیر آدام ، تئز قاپونی اورتوب قایدی ایچری  .

" نه ائله ییم ، نئجه اله ییم ، باشیما هارانین داشین سالیم ، منیم قارنیم پارتلادی " گوردی آروادین یانیندا بیر کورپه اوشاق یاتیب .

قوناق آروادین یانیندان اوشاقی گوتوروب ، قونداقین آچیب ، قارنین بوشالدی قونداقین ایچینه . بیرده آیریدان اوشاقی به لییب ییخدی آروادین یانینا .

سحر یاخین ، قوناق ، اوشاقین چیغیرتیسینا یوخودان دوردی ، گوردی آروادلان کیشی هورابالاشیر .

آرواد کیشی یه دییر : 

" آخی آی کیشی ، ایندی یه کیمین من گورمه میشدیم بو اوشاق قونداقین بویله باتیرسین . بو  یئکه آدامین ایشینه اوخشاییر .

قوناق اویاندان تئز آری یا  گیریب ، دئدی :

" باخون بورا من سیزه دی یه م .

نه قدر او کوپه ک قاپینین قاباقیندادی ، بو اوشاق بویله سیچه جه ک " !!! 

                                                                                                                   پایان

یاغیشا یئریکلینده سوسوز زمیلر

من سوسوموشدوم سنی گورمه یه

آیین ایشیقیندا بولاق باشیندا

دیزلریمین اوسته ساچو هورمه یه

                                                                                     گزدیم بوداخ بوداخ آق بولودلاری

                                                                                     آختاردیم چوللری دومانلی داغی

                                                                                      سوروشدوم گدیکدن شوش قایالاردان

                                                                                     اولدوزا یالواردیم سحره چاغی

اندیم دره لره سئل گئده ن یئره

چایلاقین سازیندان سوروشدوم سنی

سازلار سیزیلداشدی داشلار آغلادی

چایلاقین هارایی ترک ائتدی منی

                                                                                     کیمسه سوروشمادی نه ییم دیر منیم

                                                                                     من سوسوموشدوم سنی گورمه یه

                                                                                     آیین ایشیقیندا بولاق باشیندا

                                                                                     دیزلریمین اوسته ساچو هورمه یه !!!

" اي اسكندر ، ‌اگرميخوا هي ايرانيان را مغلوب كني ، بر شاه آنها حمله كن كه ايرانيان براي شاه ميجنگند و اگر او را كشته بينند متفرق شوند "

                                                             " بخشي از وصيت ارسطو به اسكندر"

فيلم 300 ساخته كمپاني برادران وارنر در خصوص نبرد هخا منشيان يا همان امپراتوري نظامي ايران باستان و يونانيان در تنگه ترموپيل ، نقل محافل فرهنگي و بعضا" سياسي ايران امروز شده است . فرهنگي از آن جهت كه اعتراض جمع زيادي از چهره هاي هنري و فرهنگي ايران را در پي داشت ، و سياسي از آن جهت كه پاي اين فيلم به منبرهاي نماز جمعه نيز كشيده شد و امام جمعه محترم موقت  تهران آنرا جعل تاريخ بشريت ناميد .

نبرد ترموپيل كه يكي از شناخته شده ترين وقايع و نبرد هاي تاريخي دنياي باستان به روايت مورخين است ، حكايت لشكر كشي امپراتوري نظامي ايران باستان به فرماندهي خشايارشا ( خشئي ارشه ) ، ديكتاتور ، پادشاه و فره ايزدي ايرانيان ، به دولت – شهر يونان قديم است كه طي آن ارتش چندين صد هزار نفري خشايار در تنگه ترموپيل توسط 300 سرباز سلحشور اسپارتي متوقف و بعد از سه روز نبرد تن به تن و كشته شدن تك تك اسپارتها ، تنگه براي عبور لشكر خشايار باز ميشود و خشايار بعد از عبور از تنگه و تصرف آتـــــن ( مركز دولت – شهر يونان ) و تنها سمبل حكومت مردم سالاردر دنياي باستان ، بازماندگان را قتل عام و شهر را به آتش مي كشيد .

حال سوال اينجاست كه :

1)    خشايار در ترموپيل چكار ميكرده است كه او و لشكريانش اينگونه تحقير شوند ؟

جواب :

 او رفته بود تا كار نا تمام پدرش داريوش را كه در نبرد ماراتن موفق به شكست يونانيان نشده و مدتي بعد مرده بود را بگيرد !!!!  ، و ضمن گوشمالي دادن به يونانيان ، به آنها تفهيم نمايد كه ايراني جماعت  ، دموكراسي ، آزادي ، مجالس مشورتي و سنا ، دولت – شهر و كرامت انسان سرش نميشود ، آنچه او ميفهمد بجز شاه پرستي و ديكتاتوردوستي و ارباب و رعيت بازي نيست و برايشان رضا يت پادشاه همان رضايت اهورامزداست و هم اوست كه سرنوشت نوع بشر ايراني را در دست دارد ، و هر سيستمي كه در مقابل فره ايزدي بايستد دچار خشم اهورا ست و بايد از سر راه برداشته شود ، و اينكه ، يونانيان را متوجه اين نكته اساسي كند كه ايرانيها كوچكترين علاقه اي به مردم سالاري و سيستم دموكراسي حاكم بر دولت - شهرهاي يوناني (  كه در فكر گسترش آن در جهان آن زمان بودند )  ندارند و تا 2300 سال بعد از آن هم نخواهند داشت .

2)    چرا پيشروي  لشكر چند صد هزار نفري خشاياربه سوي آتن ، توسط 300 سرباز اسپارتي متوقف گرديد ؟

جواب :

 300 سرباز از جان گذشته يوناني مثل سربازان خشايار مزدور نبوده ويا بزور سرنيزه و شمشير از كارگاههاي آهنگري و سفالگري  ويا مزارع كشاورزي پدران رعيتشان به سربازي گرفته نشده بودند ، بلكه آنها در مقام دفاع از آب و خاك اجدادي خود و نيز دفاع از آزادي و دموكراسي حاكم بر دولت – شهرهاي يوناني مي جنگيدند . براي آنها كشته شدن در راه وطن و آرمان ملت يونان بسيار بالاتر و فراتر از بندگي و بردگي خشايارشا ارزش داشت و تسليم كردن آزادي و شرافت انساني خود  به  ديكتاتوري جمود و به اصطلاح   جانشين اهورامزدا در زمين ،  ننگي بود ابدي .

 اما در مقابل قسمت اعظم نيروهاي نظامي خشاياررا چنانچه در بالا ذكر شد پياده نظامهايي تشكيل داده بودند كه با زور به سربازي گرفته شده و انگيزه قدرتمندي براي جنگ نداشتند ،  و اصولا" نه به عنوان رزمنده و جنگجو ، بلكه تحت عنوان سياهي لشكر و ديوار انساني بكار گرفته ميشدند كه اگر فتحي ميكردند از آن پادشاه بود و اگر كشته ميشدند ، رعيت زادگان طبقه پستي بودند كه بود و نبودشان اهميت زيادي نداشت .

اين سربازان در همه نبردها نيرو هاي خط مقدم را تشكيل داده  و به عنوان سپر انساني ،  انرژي نيروهاي دشمن را گرفته وآنها را خسته ميكردند ، و راه را براي پيشروي قواي سواره نظام و همچنين نيروهاي مزدورمستقر در عقبه لشكر فراهم ميكردند . ولي  در نبرد ترموپيل ، چون اينها مورد حمله واقع نشده و فقط  در مقابل تعدادي مدافع ( و نه مهاجم ) قرار گرفته بودند ، انگيزه لازم براي دفاع از جان تهديد نشده شان نداشتند و از اراده لازم براي هجوم به سوي مدافعين اندك تنگه برخوردار نبودند و فقط گاه گاهي با تك حمله هاي نه چندان موثر اندكي پيشروي كرده و با ديدن مقاومت ( و نه فرار ) مدافعين تنگه دوباره  پاعقب كشيده و مترصد فرصت مي نشستند .

اما بخشها ي مهم  قواي خشايار را نيرو هاي منظم ارتش و قواي مزدوري از متحدان امپراتوري تشكيل ميدادند كه در اين بين نيرو هاي مزدور تا از  ضعف دشمن و اطمينان از سلامت جانشان مطمئن نبودند وارد كارزار نميشدند  و جان خود را بيجهت به خطر نمي انداختند و قواي ارتش شاهنشاهي هم سربازان و افسراني بودند كه به خاطر شخص پادشاه كه مطابق آموزه هاي زرتشت ، فره ايزدي و جانشين اهورامزدا در زمين محسوب مي شد  مي جنگيدند و  هيچ  انگيزه  قدرتمند ديگري بجز در ركاب شاه مردن نداشتند و از آنجا كه پيش بيني برخورد با چنين مدافعان سر سختي ، آنهم در يك تنگه سوق الجيشي كه يك طرفش به دريا و طرف ديگرش به ديواره هاي صخره اي بود را نكرده و تاكتيك نظامي از قبل طراحي شده اي نداشتند ، زمين گير شدند و از آنجا كه جان پادشاه را هم در خطر نميديدند ، آسايش خاطر داشته و از به آب و آتش زدن خود پرهيز ميكردند .

و اينچنين بود كه 300 سلحشور از جان گذشته يوناني ، سپري انساني در برابر مسير لشكريان خشايار ايجاد  ، و با چنگ و دندان از استقلال و آزادي خود محافظت نمودند  و تا كشته شدن آخرين نفرشان ، راه تنگه را مسدود نگه داشته و از تسليم آن به قواي خشايار خود داري كردند .

3) چرا در فيلم مذكور خشايار و لشكريانش بر خلاف يونانيان كه سفيد پوست و خوش اندام تصوير شده اند ، سياه و بد تركيبند ؟

جواب :

آنچه در اين فيلم هست تقابل و نبرد بين نيروهاي تاريكي به رهبري خشايار در يك طرف  ، و نيرو هاي روشنايي اسپارتي در طرف ديگر است كه فلسفه آن ريشه در فرهنگ و آموزه هاي مسيحيت دارد .

در فرهنگ مسيحيت ، دنيا صحنه هميشگي و دايمي نبرد بين نيروهاي خير و شر و حق و باطل  است و اين نبرد تا آنجا ادامه خواهد داشت كه  آخر الزمان فرا رسد و مسيح دوباره ظهوركند و با آخرين نبرد در آرماگدون ، تمام نيرو  هاي تاريكي و شر را نابود ، و پيروزي نهايي نور و روشنايي ، و پيروزي هميشگي حق بر باطل  را محقق سازد .

مطابق اين باور مسيحي ، انسانها يا در جبهه خير و حقند ، و يا در جبهه شر و باطل ، و هيچ حد وسطي برايشان قابل تصور نيست . و لذا ميبينيم كه در فيلم مذكورهم كارگردان دقيقا ًروي اين نكته فلسفي تاكيد كرده و آنرا برجسته نموده است .

در اين فيلم ، نيرو هاي مهاجم و متجاوز خشايار ، نيرو هاي شر و باطلي هستند كه از صد ها كيلومتر آنطرفتر ، بلند شده ، و به قصد نابودي تمدن و فرهنگ يونانيان ، كه تنها سيستم حاكميت بر مبناي دموكراسي و راي مردم در آن زمان بود ، كمر همت بسته  و لشكر آراسته اند . در اين فيلم  نيرو هاي اسپارت ، مدافعاني هستند كه در مقابل نيرو هاي مهاجم تاريكي ايستادگي كرده و از جبهه نور و روشنايي محافظت و پاسداري ميكنند ، تا بدانجا كه همگي بعد از نابود كردن جمع كثيري از قواي باطل ، سرافرازانه كشته ميشوند و با خون سرخ خود اصول اوليه مقاومت و ايستادگي را براي هميشه تاريخ برسينه صخره هاي ستبر ترموپيل به يادگار مي نگارند ، و اين از خود گذشتگي و فداكاري در هر فرهنگ و هر باوري زيباست و بايد زيبا به تصوير كشيده شود ، و اينگونه به فيلم كشيدن موضوع نه جعل تاريخ بشريت تلقي ميشود و نه توهين به حساب ميايد ،  و به هيچ عنوان هم  قابل تحديد نيست ،  چرا كه اصولا" هدف از فيلم سازي ارائه تصوير بصري از يك موضوع است ، و در بيان تصوير ، اين رنگ و نما و لعاب است كه تاثير ميگذارد و نه نقل خطي . و لذا بطوريكه در همه فيلمهاي هاليوودي شاهديم ، براي نشان دادن نقش هاي منفي از هنر پيشه هاي سياه پوسـت ( براي بيان بصري قواي تاريكي )  بهره ميبرند و بر عكس براي نشان دادن قواي خير از هنر پيشه هاي خوش چهره و خوش اندام سفيد پوست ( براي بيان بصري قواي روشنايي ) ، و اين نه توهين به سياه پوست هاست ، و نه تكريم از سفيد ها ، بلكه تنها بيان فلسفي موضوع در قالب پيام بصريست .

در اينجا لازم ميبينم براي تفهيم روشنتر موضوع ،  به سكانسي از فيلم ستار خان ساخته مرحوم علي حاتمي ،  آنجا كه تعدادي ازآزاديخواهان تبريز به رگبار بسته ميشوند اشاره كنم كه اعتراض برخي مورخين را در پي داشت كه چرا بر خلاف شواهد تاريخي،  به دار كشيده شدن آزاديخواهان را بصورت تير باران شدن نشان داده  و جعل تاريخ  نموده است .

 مرحوم حاتمي گفته بود كه من خود ميدانم آنها به دار آويخته شده اند ولي نكته اساسي اين است كه آزاديخواهان مذكور قهرمانان ملي ايرانند ومن نميخواستم مردم ايران ، شاهد مرگ تحقير آميز ( اشاره به حلق آويز شدن ) قهرمانان ملي خود باشند .

در فيلم 300 ، مدافعان يوناني تنگه ترموپيل ، قهرمانان ملي يي هستند كه با نثار جان خود و تسليم نشدن در برابر هجوم دشمن بيگانه ، جاودانه شده و براي هميشه تاريخ فداكاري و از جان گذشتگي در راه وطن و آزادي  را به يادگار گذاشتند ، و طبيعي است كه يك فيلمساز حرفه اي در بيان تاريخي موضوع ، نسبت به پست و بد تركيب و وحشي نشان دادن قاتلين آزاديخواهان و استقلال طلبان وطن ( حتي اگر بر خلاف شواهد تاريخي باشد ) اقدام نمايد ، و اين نه جاي تنبيه  كه جاي تحسين و تبريك دارد .

بسياري ميگويند كه در فيلم مذكور ،  تمدن ايرانيان باستان ناديده گرفته شده و كارگردان فيلم به عمد سعي در وحشي نشان دادن ايرانيان كرده است . من از آنها ميپرسم ، آيا لشكر كشيدن به سرزمين متمدني به نام  يونان و قتل عام كردن مدافعين اندك يك گذرگاه باريك و متعاقب آن حمله به پايتخت تنها دولت مردم سالار آن زمان و كشتن آزادانديشان و آزادمنشان يوناني و از همه بدتر ، به آتش كشيدن سمبل مدنيت يوناني آنهم به خاطر گرفتن انتقام جاه طلبيهاي يك مرده مستبد ديگر بنام داريوش ( پدر خشايار )  ،  كه ديري نمي پاييد خود خشايار شا براي بدست آوردن تاج و تخت پاد شاهي ،  سر به نيستش ميكرد ، توحش نيست  پس  چيست ؟

چرا خشايار شهر بي دفاع و تسليم شده آتن را به آتش كشيد ؟

چرا مدنيت بجا مانده از زحمات دهها فيلسوف و رياضيدان و متفكر يوناني را در آتش تحجر خود سوزاند ؟

چرا مردم آتن را از سرزمين هزاران ساله آبا و اجدادي خود در بدر و بي خانمان كرد ؟

و چرا هاي ديگري كه هيچ جوابي ندارد جز اينكه :

هخامنشيان به عنوان غاصبان تمدن هزاران ساله شرق ميانه و ايران باستان ، نه تنها خود انسانهاي آزادانديشي نبودند ، بلكه براي اعمال زور برملل آزاد و متمدن دنياي آنروز، و به زيرسلطه درآوردن آنها ، از هيچ خشم و خشونتي دريغ نمي كردند .

 آنها با هژموني نظامي خود نطفه هر حركت آزاديخواهانه و استقلال طلبي ملل دنيا را خاموش و اساس صد ها سال عقب ماندگي و سكوت در ملل شرق ميانه  را پايه گذاري كردند . اساسي  كه ،  ايرانيان باستان را از تمدن هزاران ساله منطقه شرق ميانه ،  جدا ، و به پياده نظامي براي  لشكريان تمدن سوز و كشورگشاي هخامنشي و از جمله خشايارشا تبديل كرد .

در اينجا لازم است به اين نكته هم اشاره كنم كه كساني بي مايه ،  كه با تعريف و تمجيد هاي كساني معلوم الحال و بي مايه تر ، خود را نژاد هاي برتري پنداشته اند  ، برايشان ايران باستان ، بت اعظم ،  و پادشاهان ديكتاتورمسلك و خود كامه آن ، سايه هاي خدا بر زمينند ، و هر عملشان موجه و هر كارشان عين حقيقت است ، ‌حتي اگر نيت  ، حمله به ملل ديگر و نابودي تمدن ديگران باشد ، و برايشان گران است تصور كنند ممكن بوده خشايار پوستي سياه و يا تركيب بدي داشته باشد ، و يا سربازانش ، وحشياني بوده  باشند كه به نا حق متمدن تصور شده اند .

اين جماعت سر خود در برف كرده و نميخواهند ببينند كه جايگاه ايران و ايراني در بين ملل متمدن دنياي امروز در كجاست ، و در كجاي جهان امروزي براي ايران و ايراني جايگاهي ويژه باز كرده اند .  اينها همه خود بزرگ بيناني هستند كه به  هر فرهنگ و هر دانشي ميرسند ، فورا" مصادره به مطلوب كرده و  آنرا از آن خود  مي دانند ، و براي ملل و دولت هاي ديگر سهمي از مدنيت قايل نيستند .

اينان با تمسخر و تحقير ملل ديگر ، سعي دارند كاستيهاي فرهنگي خود را پوشانده و با بزرگ نمايي پيروزيهاي نظامي اربانان مستبد پدران رعيتشان ، خود را پيشروان مدنيت و فرهنگ جهاني معرفي نمايند ، حال آنكه واقعيت هاي موجود و اسناد پيدا شده از دل خاك ، حكايت ديگري دارد .  

اين جماعت با ديدن فيلم 300 برآشفته شده اند و  تحمل تماشاي تحقير شدن و شكست معنوي (  به رغم پيروزي نظامي )  لشكر خشايار را در برابر تعدادي اندك از انسان آزاده و سلحشور اسپارتي ندارند ،

اينان  نميخواهند بپذيرند كه هخامنشيان و خشايار شا ، موجوداتي مستبد و استثمارگري بودند كه نفس ملل متمدن دنياي باستان را بريده و به گواهي سنگ نوشته هاي بيستون ، آزادي و عزت آنها را به زنجير جهل و استبداد خود كشيده بودند .

اين جماعت نميتوانند قبول كنند كه در قاموس مردم به مدنيت رسيده و متمدن دنياي امروز  ، ديگر جايي براي مطرح كردن و حمايت از مستبدان پوسيده تاريخ و امثال خشايارشا نيست .

اينها چنان در غرور و نخوت ديكتاتوري و استبداد پادشاهان و اربابان پدران باستاني خود غرقند كه نمي بينند خلف آن امپراتوران خود كامه  ، براي آخرين بار در نبرد ترموپيل گونه استالينگراد ،  در برابر امواج آزادي خواهي و وطن پرستي ملل دنيا ،   براي هميشه تاريخ نابود شدند و به عدم پيوستند . و واقعا" جاي تاسف است براي انسان هزاره سوم ،‌ كه سنگ دفاع از ديكتاتورهاي به تاريخ پيوسته 2500 سال پيش و تحقير كنندگان ناموس و شرف رعيتهاي طبقه پايين و نجيب ايراني را به  سينه زده و در دنياي مردم سالار امروز ، به دفاع از ديكتاتورهاي پوسیده تاریخ پرداخته اند !!

                                                                                                                                                                                                               پایان